Stanowisko ws. waloryzacji płac w 2024 r. i minimalnego wynagrodzenia za pracę

akcje protestacyjne, Aktualności One comment

Stanowisko MOZ NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury ws. waloryzacji płac i minimalnego wynagrodzenia w 2024 r.

Stanowisko MOZ NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury
w sprawie waloryzacji płac w ustawie budżetowej na 2024 r.
oraz minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2024 r.

Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury stoi na stanowisku, że przewidziana w projekcie ustawy budżetowej na 2024 rok waloryzacja wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na poziomie 106,6% (wzrost o 6,6%) w minimalnym stopniu uwzględnia postulaty strony społecznej wzrostu wynagrodzeń zasadniczych we wszystkich grupach zawodowych nieorzeczniczych w sądach powszechnych, administracyjnych, prokuraturze i IES przynajmniej na poziomie 124%, tj. o 24% i w związku z tym jest niemożliwa do zaakceptowania.

Wymienione podmioty publiczne służą przede wszystkim obywatelom, ale żeby swoje zadania wykonywać jak najlepiej, pracownicy muszą być godziwie wynagradzani. Trudno uznać bowiem wzrost wynagrodzeń o 6,6% za czynnik pozwalający pracownikom tych instytucji utrzymanie się nawet na średnim poziomie życia w nadchodzącym roku budżetowym.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że podwyższanie płacy minimalnej, która w 2024 r. może osiągnąć poziom 4 300 zł brutto lub wyższy, spowoduje w praktyce zrównanie wynagrodzeń zasadniczych większości pracowników z minimalnym wynagrodzeniem za pracę. W 2022 r. około 80% pracowników otrzymywało wynagrodzenia zasadnicze w maksymalnej wysokości 150% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2024 r. będzie to już tylko maksymalnie 115%, a przy zakładanej waloryzacji 6,6% – 122% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Szykuje się największy od lat kryzys związany z wynagrodzeniami w państwowej sferze budżetowej, ponieważ płaca minimalna rośnie kilka razy szybciej niż średnie wynagrodzenia pracowników już zatrudnionych. Doprowadzi to do degradacji stanowisk i sytuacji, w której doświadczeni i wykwalifikowani pracownicy oraz nowo zatrudnieni będą zarabiać tyle samo.

Po co pracownikom wykształcenie, podnoszenie kwalifikacji poprzez dodatkowe studia, kursy, zdobywanie kolejnych certyfikatów, skoro w żaden sposób nie wpływa to pozytywnie na ich sytuację finansową, a wręcz przeciwnie – ich wynagrodzenie w stosunku do płacy minimalnej stale maleje.

W tej chwili trudno w pełni przewidzieć negatywne skutki realizacji decyzji budżetowych w powyższym kształcie i ich skalę, jednak w ocenie strony społecznej zagraża to stabilności działania całego wymiaru sprawiedliwości. Doświadczeni pracownicy sądów, Instytutu Ekspertyz Sądowych i prokuratury stanowią bowiem rzeczywiste wsparcie w codziennej pracy sędziów i prokuratorów.

Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury żąda:

  1. obligatoryjnego wzrostu wynagrodzeń zasadniczych we wszystkich grupach zawodowych nieorzeczniczych
    w sądach powszechnych, administracyjnych, prokuraturze i IES o 20% w bieżącym roku (2023),
    z uwagi na utrzymujący się wysoki wskaźnik inflacji, nadal znacznie przekraczający wzrost wynagrodzeń, który pracownicy już otrzymali;
  2. obligatoryjnego wzrostu wynagrodzeń zasadniczych we wszystkich grupach zawodowych nieorzeczniczych
    w sądach powszechnych, administracyjnych, prokuraturze i IES przynajmniej o 24% w 2024 roku;
  3. zagwarantowania wzrostu średniego wynagrodzenia na takim poziomie, aby przy planowanym wzroście płacy minimalnej
    nie powodować degradacji finansowej doświadczonej kadry;
  4. systemowego uregulowania wynagrodzeń w ustawie, aby kwestie płacowe nie były stale wykorzystywane
    do osiągania krótkoterminowych interesów politycznych i wywoływania niepotrzebnych konfliktów
    w środowisku pracowniczym.

Komisja
MOZ NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury

❓ FAQ – waloryzacja płac i minimalne wynagrodzenie w 2024 r.

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące naszego stanowiska w sprawie waloryzacji płac i wzrostu płacy minimalnej.

🔎 Co konkretnie krytykujemy w projekcie budżetu na 2024 r.?

Krytykujemy założenie, że wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej ma wynieść zaledwie 106,6%, czyli 6,6% więcej niż w roku poprzednim. Taka „waloryzacja” jest oderwana od realnej inflacji i potrzeb pracowników sądów, prokuratury, sądów administracyjnych oraz Instytutu Ekspertyz Sądowych i nie spełnia minimum, o które wnioskowała strona społeczna.

🔎 Skąd wzięło się żądanie podwyżki 20% w 2023 r. i 24% w 2024 r.?

Żądane przez nas wartości – 20% w 2023 r. i 24% w 2024 r. – to próba odrobienia realnej straty, jaką pracownicy ponieśli w wyniku wieloletniego niedotrzymywania kroku inflacji. Przez lata płace urzędników i pracowników obsługi rosły znacznie wolniej niż ceny, więc podwyżki rzędu kilku procent nie tylko nie poprawiają sytuacji, ale utrwalają zubożenie całej grupy.

🔎 Dlaczego wzrost płacy minimalnej może być problemem dla doświadczonych pracowników?

Płaca minimalna rośnie obecnie kilka razy szybciej niż wynagrodzenia osób już zatrudnionych. Oznacza to, że wynagrodzenia zasadnicze większości pracowników zbliżają się do poziomu „dołu tabeli”. W 2022 r. wielu pracowników zarabiało jeszcze do 150% płacy minimalnej, a w 2024 r. – przy niskiej waloryzacji – będzie to często zaledwie kilkanaście procent powyżej minimum. De facto dochodzi do degradacji finansowej stanowisk wymagających doświadczenia i kwalifikacji.

🔎 Co to znaczy „degradacja stanowisk” w praktyce?

Degradacja stanowisk oznacza sytuację, w której osoba z wieloletnim stażem, specjalistycznymi obowiązkami i wysoką odpowiedzialnością zarabia praktycznie tyle samo, co nowo zatrudniony pracownik na stanowisku niewymagającym doświadczenia. Pensje „schodzą” do poziomu płacy minimalnej, a różnice między szczeblami praktycznie znikają. To niszczy motywację, zniechęca do podnoszenia kwalifikacji i wypycha doświadczonych ludzi z sądów i prokuratur.

🔎 Jak wzrost płacy minimalnej powinien być powiązany ze wzrostem płac w sądach i prokuraturze?

Związek między płacą minimalną a wynagrodzeniami w wymiarze sprawiedliwości powinien polegać na tym, że utrzymuje się sensowne różnice między poziomami stanowisk. Jeżeli płaca minimalna rośnie, to średnie wynagrodzenie w sądach musi rosnąć w takim tempie, aby pensja wykwalifikowanego pracownika pozostawała wyraźnie wyższa niż minimum. Inaczej system wynagrodzeń staje się niesprawiedliwy i niestabilny.

🔎 Po co domagamy się „systemowego uregulowania wynagrodzeń w ustawie”?

Domagamy się tego, ponieważ obecny model, oparty na corocznych przepychankach wokół budżetu, sprawia, że wynagrodzenia w sądach i prokuraturze stają się zakładnikiem bieżącej polityki. Systemowe rozwiązanie w ustawie (np. powiązanie wynagrodzeń z obiektywnym wskaźnikiem) chroniłoby pracowników przed arbitralnymi „zamrożeniami” i doraźnymi decyzjami, które co roku wywołują chaos i konflikty.

🔎 Co się stanie, jeśli nasze postulaty płacowe zostaną zignorowane?

Zignorowanie tych postulatów oznaczać będzie pogłębianie kryzysu kadrowego, dalsze odchodzenie doświadczonych pracowników i trudności z pozyskaniem nowych. W efekcie ucierpią nie tylko zatrudnieni, ale także obywatele – czas oczekiwania na rozpoznanie spraw i poziom obsługi merytorycznej będą coraz gorsze. Dlatego mówimy wprost: właściwe wynagrodzenie pracowników wymiaru sprawiedliwości to inwestycja w sprawne państwo, a nie „koszt do ucięcia”.